Ajouré (opengewerkt)

Zie arcature; ajouré wordt gebruikt in tegenstelling tot aveugle (blind).
Deze claustras (opengewerkte tegels) sieren een wand van van een chapelle (kapel) van de Saint-Philibert in Tournus.

Saint-Philibert - Tournus

Archivolte (archivolt)

Deze archivolt, de buitenste arc (boog) op de foto, bevindt zich boven het tympan (timpaan) van de Saint-Pierre-et-Saint-Paul in Montceaux-l'Etoile.

Saint-Pierre et Saint-Paul - Montceaux-l'Etoile.

Astragale (astragaal)

De ring tussen de kop van de colonne (zuil) en de onderzijde van de corbeille (kapiteelkop) heet astragaal.
Volgens Wikipedia maakt de astragaal normaal deel uit van het chapiteau (kapiteel); in de klassieke oudheid was hij één met de zuil.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Aveugle (blind)

Aveugle wordt gebruikt in tegenstelling met ouvert of ajouré (opengewerkt).
Deze blinde arcatures (gaanderijen) sieren de cathédrale (kathedraal) van Canterbury.
Zie arcature.

De kathedraal van Canterbury (GB)

Bandeau (sierlijst)

Een sierlijst die slechts weinig uitsteekt uit het vlak waarop hij is aangebracht.
Deze bandeau, die ondersteund wordt door corbeaux (consoles) bevindt zich aan een wand van het chœur (koor) van de Saint-Bonnet in Saint-Bonnet-de-Cray.

Saint-Bonnet - Saint-Bonnet-de-Cray

Bande lombarde (Lombardische band)

Deze wandversiering bestaat uit pilastres (pilasters) of lésènes (lisenen) die relatief weinig buiten de muur uitsteken en die aan de bovenkant verbonden worden door een serie kleine arcs (boogjes), een boogfries.
De naam komt van de rondtrekkende ambachtslieden die deze decoratie uit hun vaderland (Lombardije) meebrachten.
Een eenvoudige vorm is te zien op de foto bij de baie géminée (gepaarde muuropening); de foto hieronder toont het fraaie effect van dit soort versieringen op de façade (kopgevel) van de Saint-Philibert in Tournus.

Saint-Philibert - Tournus

Base (basis)

Een sierlijst onderaan de voet van een colonne (zuil) of pilier (pijler).
De basis rust op de sokkel of het voetstuk van de zuil.
Op de foto de voet van een zuil in de doyenné van Saint-Hippolyte (Bonnay).

Doyenné de Saint-Hippolyte (Bonnay)

Billettes (kogelpatroon ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Decoratieve elementen bestaande uit een reeks uit een rol gehouwen kleine cilinders, vaak in een schaakbord-patroon.
De billettes boven de feuillage (bladmotief) van het chapiteau (kapiteel) komen uit de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Boudin (torus)

Een ring aan de onderkant van een colonne (zuil); min of meer hetzelfde als een astragale (astragaal).
Boudin betekent letterlijk bloedworst.
Deze zuilen zijn die van het déambulatoire (kooromgang) van de Notre-Dame-de-la-Nativité in Bois-Sainte-Marie.
Zie ook tore (synoniem).

Notre-Dame-de-la-Nativité - Bois-Sainte-Marie

Cannelure (cannelure)

Cannelures of schaduwgroeven zijn verticale groeven in een colonne (zuil).
Heel bekend zijn ze uit de Griekse of Romeinse zuilen, maar ze komen ook voor in de roman (romaanse) architectuur.
Op de foto het (Romeinse) mausoleum in Saint-Rémy-de-Provence (13).
Zie ook pilastre cannelé.

Mausolée - Saint-Remy-de-Provence

Chapiteau (kapiteel)

Een vaak fraai bewerkte steen die de bekroning vormt van een colonne (zuil), pilastre (pilaster) of pilier (pijler).
Op de foto een fraaie gebeeldhouwd kapiteel uit de voormalige priorale (priorij kerk) van Anzy-le-Duc.
Zie ook abaque, astragale, corbeille en tailloir.

Église de la Sainte-Trinité, Sainte-Croix et Notre-Dame - Anzy-le-Duc

Claire-voie (raamgalerij ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Claire-voie heeft in de burgerlijke architectuur nog een andere betekenis. De fraai gedecoreerde natuurstenen raampartijen waarvan er in Cluny nog een aantal te vinden is heten ook zo.
Op de foto de claire-voie in Rue de la République no. 25.

25 Rue de la République - Cluny

Claustra (claustra ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een aantal ajouré (opengewerkte) tegels dat een baie (opening) afsluit.
In Rome liep ik tegen een imposant aantal claustra's aan in de Basilica di Santa Sabina.
Ook vond ik in mijn eigen collectie een foto van wat losse claustra's, die als decoratie zijn gebruikt in één van de wanden van één van de chapelles (kapellen) van de Saint-Philibert in Tournus.

Basilica di Santa Sabina - Rome

Saint-Philibert in Tournus

Colonne adossée (aanleunende zuil ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een ronde colonne (zuil) die niet volledig vrijstaat, maar min of meer "aanleunt" tegen een muur of een pilier (pijler).
De fraai bewerkte ronde zuilen direct naast de deuropening zijn van een portail (portaal) van de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Colonne engagée (halfronde vaste zuil ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Halfronde colonne (zuil), die één geheel vormt met de muur of pilier (pijler) waar hij tegenaan is geplaatst.
Deze colonne engagée is aangebouwd tegen één van de piliers van de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.
Zie ook demi-colonne (synoniem).

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Colonnette (zuiltje ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een korte colonne (zuil).
Deze colonette bevindt zich in één van de clochers (klokkentorens) van de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Corbeille (kapiteelkop ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Het belangrijkste deel van een chapiteau (kapiteel), vaak uitbundig bewerkt.
Het bevindt zich tussen de astragale (astragaal) en het tailloir (dekplaat).
Op de foto één van de corbeilles (met astragale) uit het chœur (koor) van Cluny III.

Farinier - Cluny

Corniche (kroonlijst)

Een kroonlijst of daklijst is een meestal uitspringende, geprofileerde of van versieringen voorziene lijst aan de bovenzijde van een muur.
Op de foto één van de vele versierde daklijsten aan de Saint-Philibert in Tournus.
Zie ook corbeau of modillon.

Saint-Philibert - Tournus

Crochet (haakornament ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Ornament in de vorm van een gestileerde, gebogen bloemstengel met aan het eind een bloem of bloemknop.
De vorm doet denken aan een crocher (haak of haaknaald), vandaar de naam.
Zo'n ornament vindt men vaak terug op chapiteaux (kapitelen).
Op de foto een baie (muuropening) in het clocher (klokkentoren) van de Saint-Gervais-et-Saint-Protais in Ozenay.

Saint-Gervais et Saint-Protais - Ozenay

Crucifère (kruisdragend)

Bijvoeglijk naamwoord aangevend dat iets of iemand een kruis draagt.
Op de foto het tympan (timpaan) van de Saint-Pierre-aux-Liens in Varennes- l'Arconce met een agneau crucifère, een kruisdragend lam dus.

Saint-Pierre-aux-Liens - Varennes-l'Arconce