Abaque (abacus)

De abacus op deze foto is de vierkante of rechthoekige stenen plaat tussen de chapiteaux (kapitelen) zelf en de aanzet tot de arcs (bogen) die op de colonnes (zuilen) rusten.
Zie ook tailloir (synoniem) en architrave.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Astragale (astragaal)

De ring tussen de kop van de colonne (zuil) en de onderzijde van de corbeille (kapiteelkop) heet astragaal.
Volgens Wikipedia maakt de astragaal normaal deel uit van het chapiteau (kapiteel); in de klassieke oudheid was hij één met de zuil.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Chapiteau (kapiteel)

Een vaak fraai bewerkte steen die de bekroning vormt van een colonne (zuil), pilastre (pilaster) of pilier (pijler).
Op de foto een fraaie gebeeldhouwd kapiteel uit de voormalige priorale (priorij kerk) van Anzy-le-Duc.
Zie ook abaque, astragale, corbeille en tailloir.

Église de la Sainte-Trinité, Sainte-Croix et Notre-Dame - Anzy-le-Duc

Corbeille (kapiteelkop ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Het belangrijkste deel van een chapiteau (kapiteel), vaak uitbundig bewerkt.
Het bevindt zich tussen de astragale (astragaal) en het tailloir (dekplaat).
Op de foto één van de corbeilles (met astragale) uit het chœur (koor) van Cluny III.

Farinier - Cluny

Crochet (haakornament ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Ornament in de vorm van een gestileerde, gebogen bloemstengel met aan het eind een bloem of bloemknop.
De vorm doet denken aan een crocher (haak of haaknaald), vandaar de naam.
Zo'n ornament vindt men vaak terug op chapiteaux (kapitelen).
Op de foto een baie (muuropening) in het clocher (klokkentoren) van de Saint-Gervais-et-Saint-Protais in Ozenay.

Saint-Gervais et Saint-Protais - Ozenay

Dosseret (geboorte ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

De aanzet of geboorte van één of meerdere arcs (bogen).
In dit geval is het de trapvormige richel die rond de pijler loopt en aangeeft waar de pilier (pijler) eindigt en waar de boog die daarop steunt begint.
De foto is uit de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.
Zie ook imposte.

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Epannelé (ruw, schetsmatig ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Het woord wordt alleen gebruikt met betrekking tot steenhouwen, en verwijst naar een nagenoeg onbewerkt stuk steen, waarin wel de uiteindelijke vorm herkenbaar is.
Dat kan bijvoorbeeld een chapiteau (kapiteel) zijn dat weliswaar een colonne (zuil) siert, maar waar (nog) geen decoratie op is aangebracht.
De onbewerkte kapitelen hoog in het schip zijn te vinden in de Saint-Martin in Bragny-en-Charollais (Saint-Vincent-Bragny).

Bragny-en-Charollais (Saint-Vincent-Bragny) Saint-Martin

Feuillage (bladmotief)

Decoratief element in de vorm van één of meerdere bladeren.
Dit chapiteau (kapiteel) bevindt zich in de Saint-Marcel in Iguerande.

Saint-Marcel - Iguerande

Méplat (méplat)

Een stuk beeldhouwwerk dat slechts weinig reliëf heeft.
Een mooi voorbeeld hiervan zijn deze twee chapiteaux (kapitelen) aan de Saint-Barthélémy in Farges-lès-Mâcon.

Saint-Barthélémy - Farges-lès-Mâcon

Palmette (palmet)

Ornament in de vorm van gestileerde palmbladeren.
Een palmet heeft de vorm van een waaier, waarbij de palmstelen bij de voet zijn samen gebonden.
Op de foto twee chapiteaux (kapitelen) met palmettes uit het cloître (kruisgang) van de abbaye (abdij) van Fontenay.

L'abbaye de Fontenay

Tailloir (dekplaat)

Vierkante of veelhoekige plaat die een chapiteau (kapiteel) afdekt, en waar een arc (boog) of voûte (gewelf) begint.
Op de foto een mooi bewerkt tailloir aan het portail (portaal) van de Saint-Romain in Saint-Romain-sous-Gourdon.
Zie ook abaque (synoniem).

Saint-Romain - Saint-Romain-sous-Gourdon