Cannelure (cannelure)

Cannelures of schaduwgroeven zijn verticale groeven in een colonne (zuil).
Heel bekend zijn ze uit de Griekse of Romeinse zuilen, maar ze komen ook voor in de roman (romaanse) architectuur.
Op de foto het (Romeinse) mausoleum in Saint-Rémy-de-Provence (13).
Zie ook pilastre cannelé.

Mausolée - Saint-Remy-de-Provence

Carolingien (Karolingisch)

Periode waarin het Karolingische huis over het Frankische rijk regeerde (751-987).
De bekendste koning uit deze dynastie was zonder twijfel Karel de Grote of Charlemagne (768-814).
De naam wordt ook gebruikt voor de architectuur uit die periode (ca. 750-930).

Charlemagne - Wikipedia

Carré du transept (kruising)

Het centrale deel van een kerk; het oppervlak dat zich bevindt op de kruising van de nef principale (het hoofdschip) en het transept.
De kruising heeft vaak een coupole (koepel) als plafond waarboven zich een clocher (klokkentoren) bevindt.
Het plaatje komt uit Wikipedia; de kruising is in grijs aangegeven.
Zie ook transept, carré du en transept, croisée du (synoniemen).
Voor de delen van het transept die hier genoemd worden, zie ook alle overige lemmata die gerelateerd zijn aan transept.

Carré du transept - Wikipedia

Cathédrale (kathedraal)

Een kathedraal of dom is de kerk waar een évêque (bisschop), het hoofd van een évêché (bisdom) zetelt.
Het is tevens de naam van de zetel van de bisschop die in de kathedraal is opgesteld.
Op de foto de kathedraal Saint-Lazare in Autun, met daaronder de bisschopszetel (cathedra) van de bisschop van Autun.

 

 

 

Saint-Lazare - Autun

Cathedra Saint-Lazare - Autun

Cellier (voorraadschuur)

De ruimte gebruikt om levensmiddelen en materialen op te slaan voor een abbaye (abdij).
Op de foto is het interieur te zien van de cellier van de abdij van Tournus; deze ruimte wordt tegenwoordig gebruikt voor concerten en tentoonstellingen.

Cellier de l'abbaye Saint-Philibert - Tournus

Chaîne (kettingverband ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een verticale versterking van een muur die aan de schone kant van die muur niet uit de muur steekt.
Het gaat dus in principe om een "schone" pilastre (pilaster).
Aan de schone kant van het muurwerk heeft de chaîne het uiterlijk van een ketting (vandaar waarschijnlijk de naam) terwijl aan de niet schone kant van de muur een pilaster zichtbaar is.
De schets komt van Wikipedia.
Een chaîne wordt ook vaak toegepast op hoeken van gebouwen.
De foto toont een hoek met chaîne van de Notre-Dame in Clessé.

Chaîne - Wikipedia

Notre-Dame - Clessé

Chancel (koorhek)

Een laag hek, meestal van hout of metaal, dat tussen het chœur (koor) en de nef (schip) is geplaatst. Een hekje verschaft toegang tot het koor.
Het plattegrondje komt uit Wikipedia.
De foto toont de eenvoudige chancel in de Notre-Dame van Chazelle (Cormatin); op de foto staat het toegangshekje open.

Chancel - Wikipedia

Notre-Dame - Chazelle (Cormatin)

Chanoine (kanunnik)

Een geestelijke uit de rooms-katholieke kerk, die niet gebonden is aan een gelofte zoals monniken.
Oorspronkelijk volgden kanunniken wel de regels van Saint-Augustin (illustratie Wikipedia).

Sint-Augustinus

Chanoine régulier (reguliere kanunnik)

Kanunnik die in een religieuze gemeenschap leeft.
Op de foto (van internet) een aantal chanoines réguliers uit de abbaye Sainte-Marie de la Grasse in la Grasse (11).

Chanoine régulier - internet

Chanoine séculier (seculiere kanunnik)

Kanunnik die buiten een religieuze gemeenschap leeft, maar binnen de maatschappij staat.
Deze kanunniken van het Sint-Salvatorskapittel staan de bisschop van Brugge (België) bij.

Chanoine séculier - Wikipedia

Chapelle (kapel in een kerk)

Het woord kapel heeft twee betekenissen. Binnen een kerk is het een tegen de kerk aangebouwd, maar wel vanuit de kerk toegankelijk heiligdom, voorzien van een secondair autel (altaar).
Op de foto een (gotische) kapel in de Saint-Julien in Sennecey-le-Grand.
Zie ook alle andere lemmata die gerelateerd zijn aan chapelle.

Saint-Julien - Sennecey-le-Grand

Chapelle (vrijstaande kapel)

In de tweede betekenis is een kapel een losstaande kleine kerk, maar geen paroissiale (parochiekerk). Dit soort kapellen staat vaak op kerkhoven, soms horen ze bij een kasteel.
Op de foto de kapel op de begraafplaats van Joncy.
Zie ook alle andere lemmata die gerelateerd zijn aan chapelle.

Cimetière - Joncy

Chapelle castrale (slotkapel)

Een chapelle (kapel) die bij een kasteel hoort, en vaak binnen de muren van het kasteel staat. De kapel is bezit van de kasteelheer.
De kapel op de foto staat bij het château van Pierreclos.

Chapelle castrale - Pierreclos

Chapelle latérale (zijkapel)

Een chapelle (kapel) die tegen de noord- of zuidgevel van de kerk is aangebouwd. Meestal zijn de zijkapellen latere toevoegingen.
Op de foto één van de zijkapellen van de Sainte-Madeleine in Charnay-lès-Mâcon.

Sainte-Madeleine - Charnay-lès-Mâcon

Chapelle orientée (transeptkapel)

Een chapelle (kapel) gericht op het oosten.
Meestal is de transeptkapel, zoals het woord al zegt, toegankelijk vanuit het transept.
De kleinere halfronde kapel op de foto, vóór de grotere halfronde abside (apsis) is een chapelle orientée.

Saint-Germain-d'Auxerre - Buxy

Chapelle rayonnante (straalkapel)

Een chapelle (kapel) vastgebouwd aan en toegankelijk vanuit het chœur (koor) of het déambulatoire (kooromgang); op het plattegrondje (Wikipedia) zijn deze in grijs weergegeven.
Hoe groter de kerk, hoe meer straalkapellen er kunnen worden aangebouwd.
Op de foto de chapelles rayonnantes van de Sacré-Cœur in Paray-le-Monial.
Zie ook absidiole.

Chapelle rayonnante - Wikipedia

Sacré-Cœur - Paray-le-Monial

Chapiteau (kapiteel)

Een vaak fraai bewerkte steen die de bekroning vormt van een colonne (zuil), pilastre (pilaster) of pilier (pijler).
Op de foto een fraaie gebeeldhouwd kapiteel uit de voormalige priorale (priorij kerk) van Anzy-le-Duc.
Zie ook abaque, astragale, corbeille en tailloir.

Église de la Sainte-Trinité, Sainte-Croix et Notre-Dame - Anzy-le-Duc

Chapitre (kapittel)

College van chanoines (kanunniken) die een gemeenschap vormen of die een bisschop bijstaan.
Dat het in zo'n kapittel geen saaie boel hoeft te zijn, laat onderstaand bieretiket (van internet) goed zien.
Zie ook salle du chapitre en salle capitulaire.

Chapitre - internet

Charpente (dragende dakconstructie ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een houtconstructie (spanten, balken, gordingen, etc.) die het dak (de dakbedekking) draagt.
Op de foto de dakconstructie van de farinier (graanschuur of meelopslagplaats) van de abbaye (abdij) van Cluny.
Zowel gebouw als de dakconstructie zijn gotisch en dateren uit de 13de eeuw.

Farinier - Cluny

Châsse (reliekkist ©)

De vertaling in de titel wordt gevolgd door een © teken; dit betekent, dat die vertaling een eigen vindsel is van mij.

Een meestal rijkversierde kist waarin de resten, geheel of voor het grootste deel, van een heilige bewaard worden.
Gaat het om enkele kleine resten (bijvoorbeeld hart, vinger), dan spreekt men van een reliquaire (reliekhouder).
In de kist op de foto rusten de resten van Saint-Philibert in de abbatiale (abdijkerk) in Tournus.

Saint-Philibert - Tournus